U bent hier

Harpconcert Boeildieu en Symfonie "Mit dem Paukenwirbel"van Haydn

Datum en tijd: 
zondag, 17 november, 2019 - 15:00

Harpconcert Boeildieu en Symfonie "Mit dem Paukenwirbel"van Haydn

Locatie: 
Willem de Zwijgerkerk Olympiaweg 14 1076 VX Amsterdam
Programma en toelichting: 

François Boieldieu: Ouverture: La dame blanche (1825)

François Boieldieu: Harpconcert in C groot (1801)

Joseph Haydn: Symfonie nr. 103 in Es grooot "Mit dem Paukenwirbel"

 

Boieldieu

François Adrien Boieldieu (Rouen 1775- Parijs 1834) was een Frans componist en belangrijkste vertegenwoordiger van de opéra-comique in het eerste kwart van de 19e eeuw. Hij schreef meer dan 30 opera’s.  Zoals veel van zijn tijdgenoten werd hij beïnvloed door de beroemdste operacomponist van die tijd, Rossini, maar toch klinkt zijn muziek oorspronkelijk Frans. Hij keek de opbouw van zijn muzikale betoog af van Rossini, terwijl de melodieën toegesneden werden op de Franse taal. Ook kon hij het niet laten om in de ouverture tot La dame blanche (1825) het vermaarde Rossini-crescendo toe te passen. Dit werk, naar drie novellen van Walter Scott, veroverde Parijs en vervolgens heel Europa.

Zijn bekendste orkest werk is ongetwijfeld het Harpconcert uit 1801, één van de eerste en bekendste harpconcerten. Het is altijd een favoriete compositie voor harpisten gebleven. Het werk is tot stand gekomen naar aanleiding van de ontwikkeling van de harp met 7 pedalen door instrumentenmaker Sébastian Érard, een vriend van Boieldieu. Deze nieuwe ontwikkelde harp gaf de speler veel meer de mogelijkheid om in alle toonsoorten te spelen dan voorheen het geval was en de pedaalharp wordt nog steeds gebruikt in de concertzaal.

De populariteit van dit werk in Nederland is ook te danken aan de Efteling. Voor bezoekers aan de Efteling is het eerste deel van dit werk ook te horen bij de attractie Gondoletta.

 

Haydn

"Mit dem Paukenwirbel” is de bijnaam van Haydns 103e symfonie  - de eerste symfonie in de geschiedenis die begint met een solo voor alleen de pauken.

Haydn componeerde zijn voorlaatste symfonie tijdens zijn tweede bezoek in Engeland waar hij  was op uitnodiging van de impresario Salomon van 1794 tot 1795. In die tijd was Haydn de beroemdste componist. Haydn had een groot orkest van 60 musici tot zijn beschikking en  hij wilde graag indruk maken op het kosmopolitische  publiek in Londen. Hij werd als een soort rock star binnen gehaald en voorgesteld tot in de hoogste kringen van de aristocratie.  Hij maakte niet alleen indruk door zijn volmaakte muzikaliteit, maar ook door zijn gave de toehoorders steeds te verrassen en in vervoering te brengen met zijn gevoel voor humor en dramatiek.

De paukenist opent de symfonie met een paukenroffelsolo die in de partituur als Intrada wordt aangegeven.
De spanning van deze hoogst ongewone opening wordt voortgezet door een langzame – gebaseerd op het Gregoriaanse Dies Irae,  – gespeeld door lage strijkers en fagot. Op deze inleiding volgt een vrolijk Allegro waarin de luisteraar wordt verrast door wendingen die zowel onverwacht als vanzelfsprekend zijn. Zoals in de meeste symfonieën van Haydn en zijn tijdgenoten heeft deze symfonie vier delen: het tweede is een langzaam deel, het derde een menuet en trio en het laatste deel is een snelle rondo. Haydn maakt gebruik van volksmelodieën uit Kroatië bijvoorbeeld in het tweede en vierde deel. De symfonie maakt evenwel niet de indruk volksmuziek te zijn maar blijft klinken als echt Haydn, het muzikale genie en de meest humoristische componist ooit.

  

Informatie: 
Amsterdams Symfonie Orkest `Alphons Diepenbrock` | www.alphonsdiepenbrock-orkest.nl